Stare warunki techniczne - oświadczenie i wzór
Stare warunki techniczne - rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. - obowiązywały do 19 września 2026 r. Od 20 września 2026 r. przez 18 miesięcy projekt budynku nadal można sporządzić według nich, ale tylko po złożeniu oświadczenia inwestora z art. 102a Prawa budowlanego. Oświadczenie podpisuje inwestor albo jego pełnomocnik i dołącza do wniosku o pozwolenie na budowę albo do zgłoszenia budowy, najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem projektowania. Urzędowego wzoru nie wydano, a nowych warunków technicznych nie ogłoszono.
Do pobrania (bezpłatnie, wzory pomocnicze z instrukcją):
1. Oświadczenie inwestora do wniosku albo zgłoszenia - PDF · DOCX
2. Pismo do sprawy wszczętej przed 20 września 2026 r. - PDF · DOCX
3. Checklista inwestora z notatką dla projektanta - PDF
Stan prawny: 24 września 2026 r. Podstawa: art. 102a-102c ustawy - Prawo budowlane dodane ustawą z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161), art. 66 ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, Kodeks postępowania administracyjnego, druki sejmowe nr 2669 i 2786, komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 18 września 2026 r. oraz materiały Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z 21 i 22 września 2026 r. Pełna lista źródeł na końcu artykułu. Po ogłoszeniu nowego rozporządzenia artykuł i wzory zaktualizujemy.
Od 20 września w każdej rozmowie o projekcie pada to samo pytanie: co podpisać, komu i kiedy. Poniżej odpowiedź oparta na tekstach przepisów, z numerami artykułów, oraz komplet dokumentów, które dołączamy do wniosków klientów. Tam, gdzie ustawa milczy, piszemy to wprost i pokazujemy, jak ograniczyć ryzyko.
Dlaczego stare warunki techniczne przestały obowiązywać
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225), od 2019 r. działało na czas określony. Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami zmieniła podstawę jego wydania (art. 7 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), a jej art. 66 utrzymał stare przepisy w mocy tylko do czasu wydania nowych, nie dłużej niż przez 36 miesięcy od 20 września 2019 r. Nowego rozporządzenia nie wydano, więc termin wydłużano dwa razy:
| Zmiana art. 66 | Termin | Akt |
|---|---|---|
| Brzmienie pierwotne (w życie 20.09.2019) | 36 miesięcy - do września 2022 r. | Dz.U. 2019 poz. 1696 |
| Pierwsze przedłużenie (w życie 11.05.2022) | 60 miesięcy - do września 2024 r. | ustawa z 24.03.2022, Dz.U. 2022 poz. 975 |
| Drugie przedłużenie (w życie 3.08.2024) | 84 miesiące - do 19 września 2026 r. | ustawa z 28.06.2024, Dz.U. 2024 poz. 1081 |
Tym samym mechanizmem wygasły też warunki techniczne użytkowania budynków mieszkalnych z 1999 r. i warunki techniczne dla sieci gazowych z 2013 r. Obowiązują natomiast rozporządzenie o szczegółowym zakresie i formie projektu budowlanego oraz warunki techniczne dla telekomunikacyjnych obiektów budowlanych - te zdążono wydać na nowej podstawie (status według ISAP i api.sejm.gov.pl).
19, 20 czy 21 września - skąd trzy daty
- 19 września 2026 r. - ostatni dzień obowiązywania starych przepisów. Art. 102a mówi o przepisach „obowiązujących do dnia 19 września 2026 r.”.
- 20 września 2026 r. - pierwszy dzień bez warunków technicznych i początek okresu 18 miesięcy: „w okresie 18 miesięcy od dnia 20 września 2026 r.” (art. 102a ust. 1).
- 21 września 2026 r. - data utraty mocy wpisana w ISAP przy statusie „uznany za uchylony”. To techniczny wpis rejestru, nie treść przepisu.
Spotykana w sieci informacja, że okres przejściowy zaczął się 21 września, wynika z pomylenia wpisu w ISAP z treścią ustawy. Według Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa okres na złożenie oświadczenia trwa do 20 marca 2028 r.
Co z nowymi warunkami technicznymi
Nowe rozporządzenie ma już innego autora: po rekonstrukcji rządu dział budownictwa przejął Minister Finansów i Gospodarki i to jego projekt jest procedowany w Rządowym Centrum Legislacji (RCL 12412604). Projekt zgłoszono Komisji Europejskiej 7 sierpnia 2026 r. (notyfikacja 2026/422/PL), a Komisja pismem z 31 sierpnia zgodziła się na procedurę pilną. Projekt zakładał wejście w życie 20 września 2026 r. (§ 395) - nie zdążono. Ministerstwo w komunikacie z 18 września napisało tylko, że prace „są nadal prowadzone”. Co projekt zmienia dla domu jednorodzinnego, opisujemy w artykule o warunkach technicznych 2026.
To nie jest przedłużenie starych warunków technicznych. Art. 102a nie przywraca mocy rozporządzenia z 2002 r. Pozwala tylko, po złożeniu oświadczenia, stosować je jako wiążący wzorzec dla konkretnego zamierzenia. Bez oświadczenia stare warunki techniczne nie są dla urzędu obowiązującym przepisem, a projektant nie może powołać się na art. 102a (wyjątki: art. 102b i 102c). Na to rozróżnienie zwraca uwagę PIIB w instrukcji z 22 września 2026 r.
Co dokładnie mówią art. 102a, 102b i 102c
Przepisy tworzą rozdział 10a „Przepisy epizodyczne” Prawa budowlanego. Dodała go ustawa z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161), ogłoszona 1 września. Rozdział 10a obowiązuje od 2 września 2026 r., reszta tej ustawy od 2 października (art. 5 ustawy).
| Przepis | Czego dotyczy | Oświadczenie | Kluczowe słowa przepisu |
|---|---|---|---|
| art. 102a ust. 1 | Projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębną decyzję o zatwierdzeniu projektu albo zgłoszenia budowy | Tak | „po złożeniu organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenia inwestora o stosowaniu tych przepisów” |
| art. 102a ust. 2 | Projekt techniczny | Skutek oświadczenia | „inwestor sporządza projekt techniczny zgodnie z przepisami (…) obowiązującymi do dnia 19 września 2026 r.” |
| art. 102a ust. 3 | Dokumenty legalizacyjne (art. 48b ust. 2 i 3) i projekt w postępowaniu naprawczym (art. 51 ust. 1 pkt 3) | Tak - do nadzoru budowlanego | „stosuje się także do dokumentów legalizacyjnych” |
| art. 102a ust. 4 | Decyzje dotyczące całego zamierzenia, np. zmiana pozwolenia, pozwolenie na użytkowanie | Skutek oświadczenia | „stosuje się do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego” |
| art. 102b | Budowa bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29 ust. 2) i roboty bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29 ust. 4) | Nie | „inwestor może stosować przepisy (…) obowiązujące do dnia 19 września 2026 r.” |
| art. 102c | Utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych | Nie | „dopuszcza się utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych” według przepisów z art. 7 ust. 3 pkt 1 |
Art. 102a obejmuje wyłącznie przepisy wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, czyli warunki techniczne dla budynków i związanych z nimi urządzeń. Oświadczenie nie wymaga przyjęcia ani zatwierdzenia przez urząd - skutek następuje z mocy ustawy z chwilą złożenia go organowi prowadzącemu postępowanie.
Jak te przepisy powstały
Art. 102a-102c trafiły do Prawa budowlanego nietypową drogą. Ustawa z 31 lipca 2026 r. zaczęła się jako senacki projekt o odpowiedzialności dyscyplinarnej w samorządach architektów i inżynierów (druk sejmowy nr 2669 z 21 maja 2026 r.) - pierwotny tekst nie zawiera ani słowa o warunkach technicznych. Rozdział 10a pojawia się dopiero w sprawozdaniu Komisji Infrastruktury z 20 lipca 2026 r. (druk nr 2786), między pierwszym czytaniem a drugim. Sejm uchwalił ustawę 31 lipca (446 głosów za, nikt przeciw), Senat nie wniósł poprawek, prezydent podpisał ją 28 sierpnia.
To tłumaczy, dlaczego przepisy są krótkie i zostawiają luki. W dostępnych dokumentach sejmowych nie ma odrębnego uzasadnienia tej poprawki, a według PIIB na lukę dotyczącą robót wymagających zgłoszenia zwracano uwagę już w toku prac.
Kiedy oświadczenie jest potrzebne, a kiedy nie
| Sprawa | Oświadczenie | Podstawa |
|---|---|---|
| Wniosek o pozwolenie na budowę domu | Tak, załącznik do wniosku | art. 102a ust. 1 pkt 1 |
| Zgłoszenie budowy domu jednorodzinnego (z projektem) | Tak, załącznik do zgłoszenia | art. 102a ust. 1 pkt 3 |
| Wniosek o odrębną decyzję o zatwierdzeniu projektu | Tak | art. 102a ust. 1 pkt 2 |
| Legalizacja samowoli, projekt w postępowaniu naprawczym | Tak, do nadzoru budowlanego | art. 102a ust. 3 |
| Wniosek albo zgłoszenie złożone przed 20.09.2026, sprawa w toku | Zalecane, odrębne pismo ze znakiem sprawy | wykładnia MRiT i PIIB |
| Decyzja albo brak sprzeciwu przed 20.09.2026 | Nie | sprawa zakończona |
| Altana, wiata i inne obiekty bez pozwolenia i zgłoszenia | Nie | art. 102b, art. 29 ust. 2 |
| Remont, docieplenie domu do 12 m i inne roboty bez zgłoszenia | Nie | art. 102b, art. 29 ust. 4 |
| Istniejący dom - utrzymanie i użytkowanie | Nie | art. 102c |
| Zmiana pozwolenia na budowę, pozwolenie na użytkowanie | Działa oświadczenie złożone wcześniej | art. 102a ust. 4 |
| Przebudowa ścian zewnętrznych lub konstrukcji domu (zgłoszenie) | Luka - dołączyć, bez gwarancji uznania | art. 29 ust. 3 |
| Zmiana sposobu użytkowania bez robót wymagających projektu | Luka - dołączyć, bez gwarancji uznania | art. 71 ust. 2 |
| Sieć i przyłącze gazowe | Brak mechanizmu | art. 7 ust. 2 pkt 2 |
Bezpłatna konsultacja z inżynierem
Sprawdzimy etap sprawy, dobierzemy dokument - oświadczenie albo pismo do sprawy w toku - i ustalimy z projektantem, według których przepisów powstaje projekt.
Jak złożyć oświadczenie w 7 krokach
- 1. Decyzja przed projektowaniem. Oświadczenie najlepiej podpisać, zanim projektant zacznie pracę. Wtedy projekt zagospodarowania, architektoniczno-budowlany i techniczny od początku powstają według jednych przepisów (art. 102a ust. 1-2). Jeżeli projekt rozpoczęto przed 20 września według przepisów z 2002 r., oświadczenie potwierdza ten wybór na potrzeby postępowania.
- 2. Wypełnienie wzoru. Dane inwestora i opis zamierzenia - nazwa, rodzaj, adres - identyczne jak we wniosku i na stronie tytułowej projektu, do tego numer działki, obręb i jednostka ewidencyjna. Treści oświadczenia się nie zmienia, wypełnia się tylko pola.
- 3. Podpis. Osoba fizyczna podpisuje sama, przy kilku inwestorach podpisują wszyscy (np. oboje małżonkowie, jeżeli oboje są inwestorami), za spółkę - osoby uprawnione do reprezentacji. Może podpisać pełnomocnik (szczegóły w następnej sekcji).
- 4. Kopia dla projektantów. Dostaje ją każdy projektant, także branżowi i sprawdzający. W projekcie i w projekcie technicznym wpisuje się podstawę stosowania starych przepisów - formuła poniżej.
- 5. Złożenie w urzędzie. Jako załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębną decyzję albo zgłoszenia, wymieniony w wykazie załączników. Organ: starosta albo prezydent miasta na prawach powiatu, w sprawach z art. 82 ust. 3 - wojewoda, przy legalizacji - nadzór budowlany. Wniosek elektroniczny przez e-Budownictwo: oświadczenie jako dokument podpisany podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym (art. 63 Kpa).
- 6. Potwierdzenie. Pieczęć wpływu na kopii albo urzędowe poświadczenie odbioru (UPO) przy wysyłce elektronicznej.
- 7. Kolejne etapy. Kopię oświadczenia dołącza się do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę (art. 36a), do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wniosku o pozwolenie na użytkowanie i przechowuje w dokumentacji budowy. Kierownik budowy i inspektor nadzoru prowadzą budowę według projektu sporządzonego w wybranym reżimie.
| Dokument | Pobierz |
|---|---|
| Oświadczenie inwestora (2 strony: oświadczenie + instrukcja) Załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębną decyzję albo zgłoszenia budowy | PDF · DOCX |
| Pismo do sprawy w toku (2 strony: pismo + instrukcja) Wniosek albo zgłoszenie złożone przed 20 września 2026 r., decyzja jeszcze nie zapadła | PDF · DOCX |
| Checklista inwestora z notatką dla projektanta (1 strona) Przed rozpoczęciem projektowania - lista kroków i formuła wpisu w projekcie |
Co wpisać w projekcie
Na stronie tytułowej albo w części opisowej projektu budowlanego i projektu technicznego warto umieścić formułę zaproponowaną przez PIIB:
“Projekt sporządzono zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, obowiązującymi do dnia 19 września 2026 r., na podstawie oświadczenia inwestora złożonego w trybie art. 102a ust. 1 tej ustawy.”
- Formuła wpisu w projekcie według instrukcji PIIB z 22.09.2026 r.
Oświadczenie inwestora nie zastępuje oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami (art. 34 ust. 3d pkt 3) ani nie zwalnia projektanta z obowiązku projektowania zgodnie z ustawą i zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 1 pkt 1). Zmienia tylko to, które warunki techniczne są dla tego zamierzenia obowiązującym wzorcem.
Pełnomocnik - kto może podpisać za inwestora
Art. 102a mówi o oświadczeniu inwestora - to inwestor wybiera przepisy, a nie projektant. Ustawa nie wyklucza jednak działania przez pełnomocnika, więc stosuje się zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691):
- Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga działania osobistego (art. 32 Kpa). Oświadczenie z art. 102a nie ma takiego zastrzeżenia.
- Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych (art. 33 § 1) - członek rodziny, projektant, pracownik generalnego wykonawcy.
- Pełnomocnictwo na piśmie (albo zgłoszone do protokołu), do akt dołącza się oryginał lub urzędowo poświadczony odpis (art. 33 § 2-3). W pełnomocnictwie warto wprost wymienić złożenie oświadczenia z art. 102a - usuwa to wątpliwość, czy mieści się ono w zakresie umocowania.
- Opłata skarbowa: 17 zł od złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Zwolnione jest pełnomocnictwo udzielone małżonkowi, wstępnemu (rodzice, dziadkowie), zstępnemu (dzieci, wnuki) lub rodzeństwu (ustawa o opłacie skarbowej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154, załącznik, cz. IV).
Przy budowach, przy których na podstawie pełnomocnictwa klienta prowadzimy formalności, oświadczenie przygotowujemy razem z wnioskiem, ale podpis i decyzja o wyborze przepisów zawsze należą do inwestora. Projektant, który składa dokumenty jako pełnomocnik, działa w imieniu inwestora - nie składa oświadczenia we własnym imieniu.
Wniosek złożony przed 20 września - co teraz
Ustawa z 31 lipca 2026 r. nie zawiera przepisu przejściowego dla spraw wszczętych przed 20 września i niezakończonych do tego dnia. Przepis przejściowy (§ 394) ma dopiero projekt nowego rozporządzenia, ale do jego ogłoszenia nie obowiązuje. Tymczasem organ co do zasady wydaje decyzję według przepisów obowiązujących w dniu jej wydania - a w tym dniu starych warunków technicznych już nie ma.
| Stan sprawy | Co zrobić | Termin |
|---|---|---|
| Pozwolenie na budowę wydane przed 20.09.2026 | Nic - chyba że później potrzebna będzie zmiana pozwolenia (niżej) | - |
| Zgłoszenie, 21 dni na sprzeciw upłynęło przed 20.09.2026 | Nic | - |
| Wniosek o pozwolenie na budowę w toku | Pismo z oświadczeniem i znakiem sprawy | przed wydaniem decyzji |
| Zgłoszenie w toku | Pismo z oświadczeniem i znakiem sprawy | przed upływem 21 dni od doręczenia zgłoszenia (art. 30 ust. 5). Dom do 70 m² (art. 29 ust. 1 pkt 1a): sprzeciwu nie ma, zgłoszenie doręczone przed 20.09.2026 jest skuteczne |
| Wezwanie urzędu do uzupełnienia | Pismo w odpowiedzi na wezwanie | termin z wezwania, co najmniej 7 dni (art. 64 § 2 Kpa) |
Podstawą tej praktyki jest wykładnia, nie wyraźny przepis. Ministerstwo Rozwoju i Technologii w komunikacie z 18 września przyjęło, że oświadczenie składa się „organowi prowadzącemu postępowanie” - także w sprawie w toku. PIIB zaleca złożenie oświadczenia zawsze, gdy decyzja ma zapaść po 20 września, a przy zgłoszeniu niezwłocznie. Dr Agnieszka Grabowska-Toś (Prawo.pl, 17 września 2026 r.) wskazuje, że wykładnia systemowa pozwala złożyć oświadczenie po wszczęciu postępowania, choć przepis tego wprost nie mówi. W naszej ocenie pismo warto złożyć w każdej takiej sprawie: nic nie kosztuje, a jego brak może skończyć się wezwaniem albo sporem o to, według jakich przepisów ocenić projekt.
Gotowe pismo do sprawy w toku: PDF · DOCX. Strona 1 to pismo ze znakiem sprawy i uzasadnieniem, strona 2 - instrukcja terminów i sposobu złożenia (nie dołącza się jej do pisma).
Pozwolenie sprzed 20 września, a zmiana po tej dacie
Art. 102a ust. 4 przenosi stare przepisy na wszystkie decyzje dotyczące zamierzenia, ale tylko „w przypadku złożenia przez inwestora oświadczenia”. Kto uzyskał pozwolenie przed 20 września i nie składał oświadczenia (bo nie było takiej potrzeby), przy wniosku o zmianę pozwolenia (art. 36a) nie ma na czym oprzeć ust. 4. Ustawa tego nie rozstrzyga. W naszej ocenie najbezpieczniej dołączyć oświadczenie do wniosku o zmianę pozwolenia. Samo zakończenie budowy po 20 września nie oznacza natomiast ponownej oceny zatwierdzonego projektu według innych wymagań - tak ocenia to PIIB.
Umów konsultację z inżynierem
Przejrzymy wniosek, termin i dokumenty w aktach. Przygotujemy pismo z oświadczeniem i ustalimy, czy projekt wymaga korekty.
Czego oświadczenie nie załatwia
- Roboty budowlane wymagające zgłoszenia (art. 29 ust. 3) - np. przebudowa przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych domu jednorodzinnego (art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a). Art. 102a mówi o „zgłoszeniu budowy”, a art. 102b wymienia tylko art. 29 ust. 2 i 4. Oświadczenie warto dołączyć - dokumentuje wybór inwestora i niczego nie pogarsza - ale urząd nie musi uznać starych przepisów za wiążące.
- Zmiana sposobu użytkowania (art. 71 ust. 2) - rozdział 10a jej nie wymienia. Jeżeli zmiana wymaga robót z pozwoleniem albo zgłoszeniem i projektu, oświadczenie działa na podstawie art. 102a. Samo zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania - jak przy art. 29 ust. 3.
- Sieci gazowe i zasilanie obiektów łączności (art. 7 ust. 2 pkt 2) - ich warunki techniczne też wygasły, a ustawa nie daje żadnego mechanizmu. Rozporządzenie o sieciach gazowych z 2013 r. wyznaczało m.in. strefy kontrolowane wzdłuż gazociągów - luka dotyczy więc także tego, co wolno postawić obok gazociągu. Wzoru oświadczenia nie stosuje się do tych obiektów.
- Dokumenty legalizacyjne sporządzone przed 20 września - art. 102a ust. 3 odsyła do ust. 1, który mówi o dokumentach sporządzanych w okresie 18 miesięcy od 20 września. Status wcześniejszej dokumentacji budzi wątpliwości (zwraca na to uwagę dr Agnieszka Grabowska-Toś w „Rzeczpospolitej” z 21 września 2026 r.). Oświadczenie składa się wtedy organowi nadzoru budowlanego prowadzącemu sprawę.
Tam, gdzie ustawa ma luki: rozwiązania w dokumentacji warto dodatkowo uzasadnić na gruncie art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego i zasad wiedzy technicznej - tak zaleca PIIB. Przy art. 102b i 102c oświadczenia się nie składa, ale wybór starych przepisów warto utrwalić na piśmie, np. w umowie z projektantem.
Skutki oświadczenia - co warto wiedzieć przed podpisem
- Wiąże całe zamierzenie. Stare przepisy stosuje się do wszystkich decyzji dotyczących zamierzenia (art. 102a ust. 4) - przepis nie ma ograniczenia czasowego, więc według PIIB wybór obowiązuje także po 18 miesiącach i po wejściu w życie nowego rozporządzenia.
- Jeden reżim dla całego projektu. Nie można części projektu wykonać według starych przepisów, a części według projektu nowych warunków technicznych.
- Bez możliwości cofnięcia. Ustawa nie przewiduje trybu zmiany ani cofnięcia oświadczenia, dlatego trzeba je traktować jako wiążące.
- Bez rygoru odpowiedzialności karnej. Art. 233 § 6 Kodeksu karnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 383) dotyczy fałszywych oświadczeń tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje ich składanie pod takim rygorem. Art. 102a tego nie przewiduje, inaczej niż np. oświadczenie o budowie domu na własne potrzeby mieszkaniowe, które Prawo budowlane każe opatrzyć klauzulą „Jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Rozbieżność między oświadczeniem a projektem nadal jednak grozi wezwaniami i sporem z organem.
Stare czy nowe warunki - co wybrać przy domu jednorodzinnym
Dziś to wybór pozorny. Nowe warunki techniczne nie obowiązują - projekt rozporządzenia nie jest prawem, dopóki nie zostanie ogłoszony. Złożenie oświadczenia jest uprawnieniem, nie obowiązkiem, ale bez niego projekt powstaje tylko w oparciu o ogólne wymagania art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego i zasady wiedzy technicznej. PIIB ostrzega, że to prosta droga do uznaniowych ocen, wezwań do uzupełnienia i dłuższych postępowań.
Dla domu jednorodzinnego oświadczenie ma też praktyczny sens: projekty gotowe i ich adaptacje powstawały według warunków z 2002 r., a te w ostatnim brzmieniu (ostatnia zmiana Dz.U. 2024 poz. 726, w życie 15 sierpnia 2024 r.) zawierają pełne wymagania energetyczne „WT 2021” - EP do 70 kWh/(m²·rok), U ściany do 0,20 W/(m²·K). Oświadczenie nie obniża więc standardu domu. Projekt przygotowujemy tak, żeby spełniał stare warunki, a tam, gdzie to rozsądne, także wymagania projektu nowych - wtedy ewentualna zmiana pozwolenia po wejściu nowych przepisów nie wymaga przeprojektowania.
Do kiedy można złożyć oświadczenie
Oświadczenie musi trafić do organu w okresie 18 miesięcy od 20 września 2026 r. - według PIIB do 20 marca 2028 r. Ustawa nie wiąże go z datą rozpoczęcia projektu, tylko z postępowaniem, do którego składa się wniosek albo zgłoszenie. Wniosków nie warto zostawiać na ostatnie tygodnie tego okresu: brak w dokumentach i wezwanie do uzupełnienia mogą przesunąć sprawę poza termin.
Po ogłoszeniu nowego rozporządzenia przez pewien czas będą obowiązywać równolegle trzy reżimy: stare przepisy dla spraw objętych jego przepisem przejściowym (§ 394 projektu), stare przepisy na podstawie oświadczenia z art. 102a i nowe przepisy dla pozostałych inwestycji. Dlatego przy każdym wniosku w najbliższych miesiącach sprawdzamy, który reżim dotyczy konkretnego zamierzenia.
Kalkulator budowy domu 2026
Wybierz powierzchnię, technologię, dach i standard wykończenia. Kalkulator pokaże szacunkowy koszt budowy, a oświadczenie i formalności przygotujemy razem z projektem.
Najczęstsze pytania o oświadczenie z art. 102a
Nie. Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. obowiązywało do 19 września 2026 r. Od 20 września przez 18 miesięcy można według niego projektować budynki, ale tylko po złożeniu oświadczenia inwestora z art. 102a Prawa budowlanego. Bez oświadczenia nie jest ono wiążącym przepisem, z wyjątkiem robót bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 102b) oraz użytkowania budynków mieszkalnych (art. 102c).
Inwestor. Projektant może przygotować dokument i wyjaśnić skutki, ale wybór przepisów i podpis należą do inwestora. Przy kilku inwestorach podpisują wszyscy, za spółkę - osoby uprawnione do reprezentacji. Architekt może złożyć oświadczenie jako pełnomocnik inwestora, z pełnomocnictwem.
Nie. Ani ministerstwo, ani GUNB nie wydały urzędowego wzoru. Materiał pomocniczy opublikowała Polska Izba Inżynierów Budownictwa (22.09.2026 r.). Nasz wzór z instrukcją, pismo do sprawy w toku i checklistę można pobrać bezpłatnie z tego artykułu.
Tak. Budowa domu do 70 m² na zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 1a) to „zgłoszenie budowy” w rozumieniu art. 102a ust. 1 pkt 3, a do zgłoszenia dołącza się projekt (art. 30 ust. 4b). W tym trybie budowę można zacząć zaraz po doręczeniu zgłoszenia, bez 21 dni na sprzeciw (art. 30 ust. 5j-5k), dlatego oświadczenie trzeba dołączyć od razu do zgłoszenia.
Złożenie oświadczenia jest uprawnieniem, nie obowiązkiem. Bez niego projekt ocenia się tylko według ustawy i zasad wiedzy technicznej, bo nowych warunków technicznych nie ma. To grozi wezwaniami i uznaniowymi ocenami. Oświadczenie można złożyć później odrębnym pismem ze znakiem sprawy - przed wydaniem decyzji, a przy zgłoszeniu przed upływem 21 dni na sprzeciw.
Ustawa nie przewiduje trybu zmiany ani cofnięcia oświadczenia. Wybór obejmuje całe zamierzenie budowlane i wszystkie dotyczące go decyzje (art. 102a ust. 4), dlatego trzeba go traktować jako wiążący.
Jeżeli decyzja nie zapadła przed 20 września 2026 r., warto złożyć oświadczenie odrębnym pismem ze znakiem sprawy, zanim urząd wyda decyzję. Ustawa nie ma przepisu przejściowego dla spraw w toku, a takie rozwiązanie wskazują ministerstwo (komunikat z 18.09.2026 r.) i PIIB.
Samo oświadczenie jest bezpłatne. Jeżeli składa je pełnomocnik, od pełnomocnictwa pobiera się 17 zł opłaty skarbowej, chyba że udzielono go małżonkowi, rodzicom, dzieciom, dziadkom, wnukom albo rodzeństwu.
W okresie 18 miesięcy od 20 września 2026 r. - według PIIB do 20 marca 2028 r. Złożone w tym okresie oświadczenie działa dalej dla całego zamierzenia, także przy zmianie pozwolenia i pozwoleniu na użytkowanie po upływie 18 miesięcy.
Art. 102a nie przewiduje składania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, a art. 233 § 6 Kodeksu karnego stosuje się tylko wtedy, gdy ustawa taki rygor przewiduje. Rozbieżność między oświadczeniem a projektem może jednak skończyć się wezwaniami i sporem z organem.
Nie. Art. 102a dotyczy tylko warunków technicznych dla budynków (art. 7 ust. 2 pkt 1). Warunki techniczne dla sieci gazowych również wygasły, a ustawa nie przewidziała dla nich żadnego mechanizmu przejściowego.
Nie. Art. 102c pozwala przez 18 miesięcy utrzymywać i użytkować budynki mieszkalne według dotychczasowych warunków technicznych użytkowania, bez żadnego oświadczenia. Remonty i docieplenia bez pozwolenia i zgłoszenia obejmuje art. 102b - też bez oświadczenia.
Ustawa tego nie rozstrzyga. Przebudowa przegród zewnętrznych albo konstrukcji domu wymaga zgłoszenia z art. 29 ust. 3, którego nie wymienia ani art. 102a, ani art. 102b. PIIB zaleca dołączenie oświadczenia do takiego zgłoszenia, ale urząd nie musi uznać starych przepisów za wiążące.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy - Prawo budowlane, Dz.U. 2026 poz. 1161 - art. 2 pkt 4 (rozdział 10a, art. 102a-102c), art. 5.
- Ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 - art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2-3, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 1-4, art. 30 ust. 5, art. 34 ust. 3d, art. 36a, art. 48b, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 71 ust. 2, art. 82 ust. 3.
- Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, Dz.U. 2019 poz. 1696 - art. 66; zmiany: Dz.U. 2022 poz. 975 (60 miesięcy), Dz.U. 2024 poz. 1081 (84 miesiące).
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, ostatnia zmiana Dz.U. 2024 poz. 726; status w ISAP: uznany za uchylony.
- Rozporządzenie MSWiA z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, Dz.U. 1999 nr 74 poz. 836; rozporządzenie Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, Dz.U. 2013 poz. 640 - oba uznane za uchylone.
- Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691 - art. 32, 33, 63, 64 § 2.
- Ustawa o opłacie skarbowej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154 - załącznik, cz. IV (pełnomocnictwo 17 zł i zwolnienia).
- Kodeks karny, t.j. Dz.U. 2025 poz. 383 - art. 233 § 6.
- Sejm RP X kadencji: druk nr 2669 (senacki projekt ustawy, 21.05.2026 r.) i druk nr 2786 (sprawozdanie Komisji Infrastruktury, 20.07.2026 r.); przebieg procesu legislacyjnego na sejm.gov.pl.
- Projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, RCL 12412604 (§ 394-395); notyfikacja KE 2026/422/PL.
- Komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 18.09.2026 r.
- PIIB - rekomendacje i uwagi wobec braku nowych warunków technicznych (21.09.2026 r.) oraz materiał „Oświadczenie inwestora o stosowaniu dotychczasowych warunków technicznych” z instrukcją (22.09.2026 r.).
- M. Kosiarski, „Prowizorka uratuje budowlankę przed paraliżem”, Prawo.pl, 17.09.2026 r. (wypowiedź dr Agnieszki Grabowskiej-Toś).
